{"id":359,"date":"2020-06-18T13:36:58","date_gmt":"2020-06-18T13:36:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.borketunali.com\/?p=359"},"modified":"2020-06-18T13:39:53","modified_gmt":"2020-06-18T13:39:53","slug":"maske-savaslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.borketunali.com\/?p=359","title":{"rendered":"Maske Sava\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maske\u2026 \u00dc\u00e7 ay \u00f6ncesine kadar yaln\u0131z\nhastanelerde herhangi bir operasyon s\u0131ras\u0131nda doktor ve hem\u015fireler taraf\u0131ndan\nkullan\u0131lan maske, COVID-19 salg\u0131n\u0131 ile birlikte hepimizin vazge\u00e7ilmezi haline\ngeldi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta belli \u015fehirlerde maskesiz soka\u011fa \u00e7\u0131kmak yasaklanm\u0131\u015fken, 18\nHaziran\u2019dan itibaren bu yasak \u0130stanbul, Ankara ve Bursa \u015fehirlerine de\ngetirildi. Bir Sosyal Bilimci olarak soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m zamanlarda \u0130stanbul\u2019da\nhalk\u0131n maske kullan\u0131m\u0131n\u0131 COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bug\u00fcne g\u00f6zlemleme\nf\u0131rsat\u0131 buldum. Yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6zlemlerde \u00f6ncelikle halk\u0131n maskeyi d\u00f6rt farkl\u0131\n\u015fekilde kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ettim. Bu kullan\u0131m \u015fekillerini; maskenin a\u011f\u0131z ve\nburnu tamamen kapatacak \u015fekilde tak\u0131lmas\u0131, maskenin burun alt\u0131 yani burun\nd\u0131\u015far\u0131da kalacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131, maskenin a\u011f\u0131z alt\u0131 yani a\u011f\u0131z ve burun\na\u00e7\u0131kta ancak \u00e7eneyi kapatacak \u015fekilde tak\u0131lmas\u0131 ve son olarak maskenin \u00e7ene\nalt\u0131nda yani a\u011f\u0131z, burun ve \u00e7ene a\u00e7\u0131kta kalacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 \u015feklinde\n\u00f6zetleyebiliriz. Ben t\u0131p alan\u0131nda uzman de\u011filim ancak maskenin koruyucu\nolabilmesi i\u00e7in burun ve a\u011fz\u0131 tamamen kapatacak \u015fekilde tak\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi pek\n\u00e7ok sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan dile getirildi. Bununla birlikte, yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6zlemlerde\nhalk\u0131n \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131n maskeyi kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi gibi takt\u0131\u011f\u0131n\u0131\ng\u00f6rd\u00fcm. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz maskenin \u00f6zellikle s\u0131cak yaz aylar\u0131nda do\u011fru bir bi\u00e7imde\nkullan\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7le\u015fiyor. \u00d6zellikle toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda yine salg\u0131n\nnedeniyle klimalar\u0131n kullan\u0131lm\u0131yor olmas\u0131, bu ara\u00e7larda s\u0131cak yaz ko\u015fullar\u0131nda\nmaske kullan\u0131m\u0131n\u0131 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 hale getiriyor. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, 11\nMarttan bug\u00fcne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu s\u00fcre\u00e7te; soka\u011fa \u00e7\u0131kma k\u0131s\u0131tlamalar\u0131, maske\nkullan\u0131m\u0131, dezenfektan, el hijyeni vb. gibi pek \u00e7ok hususta halk\u0131n ciddi bir\nb\u0131kk\u0131nl\u0131k ve yorgunluk hissetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemekteyim. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz,\ninsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 D\u00fcnya\u2019daki en de\u011ferli \u015fey ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in\nal\u0131nmas\u0131 gereken t\u00fcm \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131. Ancak ya\u015fanan bu s\u00fcre\u00e7te insanlar\u0131n duydu\u011fu\ntedirginlik, kayg\u0131 ve b\u0131kk\u0131nl\u0131k bir s\u00fcre sonra insanlar\u0131n s\u00f6z konusu \u00f6nlemlere\nuyma konusundaki isteklerini ciddi bir bi\u00e7imde azaltabilecektir. San\u0131r\u0131m art\u0131k\ngerek \u00fclkemizde gerekse D\u00fcnya\u2019daki di\u011fer t\u00fcm \u00fclkelerde toplumlar\u0131n\nyetkililerden bekledi\u011fi, yeni k\u0131s\u0131tlamalar yerine hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisine y\u00f6nelik\numut verici a\u00e7\u0131klamalar. Bu \u00e7er\u00e7evede yap\u0131lmas\u0131 gereken, t\u00fcm D\u00fcnya\u2019daki bilim\ninsanlar\u0131n\u0131n ortak hareket ederek hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi ve a\u015f\u0131ya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\nh\u0131zland\u0131rmalar\u0131\u2026 Birle\u015fik Krall\u0131k Oxford \u00dcniversitesi\u2019nin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ve 16\nHaziran\u2019da kamuoyuyla payla\u015f\u0131lan klinik deney sonu\u00e7lar\u0131, COVID-19 salg\u0131n\u0131na\ny\u00f6nelik \u00fcmit verici geli\u015fmelerden\u2026 Yap\u0131lan bu \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u201cDexamethasone\u201d\nadl\u0131 ilac\u0131n, COVID-19 nedeniyle ent\u00fcbe edilen hastalarda \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7te bir,\noksijene ihtiya\u00e7 duyan hastalarda ise; be\u015fte bir oran\u0131nda azaltt\u0131\u011f\u0131 ifade\nediliyor (World Health Organization, 2020). Dilerim bu t\u00fcr olumlu ara\u015ft\u0131rma\nsonu\u00e7lar\u0131yla \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r ve en k\u0131sa s\u00fcrede bu\nsalg\u0131n\u0131 atlat\u0131r\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00fcnler dileklerimle\u2026 <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u00e7. Dr. \u00c7i\u011fdem B\u00f6rke TUNALI<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kaynak:<\/strong>\nWorld Health Organization (2020). \u201cWHO Welcomes Preliminary Results about\nDexamethasone Use in Treating Critically Ill COVID-19 Patients\u201d, <strong>News Release<\/strong>,\n<a href=\"https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/16-06-2020-who-welcomes-preliminary-results-about-dexamethasone-use-in-treating-critically-ill-covid-19-patients\">https:\/\/www.who.int\/news-room\/detail\/16-06-2020-who-welcomes-preliminary-results-about-dexamethasone-use-in-treating-critically-ill-covid-19-patients<\/a>,\n18.06.2020. &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maske\u2026 \u00dc\u00e7 ay \u00f6ncesine kadar yaln\u0131z hastanelerde herhangi bir operasyon s\u0131ras\u0131nda doktor ve hem\u015fireler taraf\u0131ndan kullan\u0131lan maske, COVID-19 salg\u0131n\u0131 ile birlikte hepimizin vazge\u00e7ilmezi haline geldi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta belli \u015fehirlerde maskesiz soka\u011fa \u00e7\u0131kmak yasaklanm\u0131\u015fken, 18 Haziran\u2019dan itibaren bu yasak \u0130stanbul, Ankara ve &hellip; <a href=\"https:\/\/www.borketunali.com\/?p=359\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-359","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized-tr"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=359"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":362,"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions\/362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.borketunali.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}